Ви сте овде
Насловна > Znameniti > Znameniti Topolci-XI deo

Znameniti Topolci-XI deo

Drugi svetski rat i doba socijalizma
TOPOLA
Dragomir Marinković ? – 1944) bio je vazduhoplovni vodnik prve klase u avijaciji kraljevine Jugoslavije. Učesnik je vazdušnih borbi u Aprilskom ratu i čovek čija je sudbina imala filmski scenario u toku Drugog svetskog rata (pobegao je iz zarobljeničkog konvoja aprila 1941, a zatim je pobegao i sa streljanja). Međutim, nije preživeo rat jer je nestao 1944. u toku rata nije bio kompromitovan kao kolaborant ili kvislnig. Zapis o njegovom životu ostavila je njegova kći profesorka istorije i latinskog jezika Miroslava Anđelković u „Topolskim zapisima“. Njegova familija su takođe i današnji Marinkovići koji žive u Vagancu. I upravo tu je predviđena i ulica koja će nositi ime njihovog znamenitog pretka.
VINČA
General Milivoje Stanković 1922 – 2007, bio je saradnik Milića Radovanovića još kao gimnazijalac, posle II svetskog rata završio najviše vojne škole u Rusiji i SAD, nakon čega je postao general-potpukovnik i glavnokomandujući artiljerijom bivše SFRJ. Rođen i sahranjen u Vinči.

Napisao je čitav niz stručnih monografija („Samohodna artiljerija“, „Istorijski osvrt na upotrebu artiljerije u združenom boju“, „Protivtenkovska odbrana“, „Protivoklopna borba“) a za selo Vinču ga vezuje monografija koju je napisao o narodnom heroju Miliću Radovanoviću a objavljena je 1986. godine u Topoli. Pisao je i radio drame, iz memoartistike se izdvaja sa knjigom „Topovi su nas zbližili“ iz oblasti istoriografije najznačajnija mu je knjiga „Prvi šumadijski partizanski odred“ koja je u nekoliko navrata i naučno citirana. Foto:izvor: Arsenije Aleksandrović, Tihi šumori hrastova, 2005., str. 403.

Milić Radovanović 1919 – 1944 je bio pripadnik Narodnooslobodilačkog pokreta. Rođen je u Vinči gde je završio osnovnu školu, a zatim je pohađao gimnaziju u Aranđelovcu i Beogradu, a uoči rata 1939. upisao se na Medicinski fakultet u Beogradu. Usled daljih dešavanja nije završio studije. Angažovao se politički već kao gimnazijalac, kao izuzetno obrazovan i vispren mladić imao je organizatorske sposobnosti.

 

Bio je pristalica političke levice i član SKOJ-a. U ratu je uzimao učešća na strani NOP i bio je stalno aktivan u svom kraju i nakon povlačenja glavnine partizanskih odreda u BiH i Hrvatsku. Stradao je u ratu početkom 1944. godine, a posthumno je proglašen za narodnog heroja. Inače je njegovo pravo ime bilo Mladen. Po njemu se nazivala srednja škola u Topoli.
Josif Šnerson 1920-1941, pripadao je porodici Šnerson koja je ugašena u toku Drugog svetskog rata. To je bila građanska porodica iz Kragujevca, Josif je bio sin Sare i Nauha koji su bili nosioci Albanske spomenice i odlikovanja iz Prvog svetskog rata. Josif je bio najbolji učenik Kragujevačke gimnazije uoči Drugog svetskog rata, a zatim i student. U ratu se istakao kao jedan od osnivača partizanskog šumadijskog odreda i blizak prijatelj Milića Radovanovića i Milana Ilića Čiče. Za Vinču Josifa večno vezuje junačka smrt u okršaju sa nemačkim okupatorom kad je poginuo zajedno sa Milićevim ocem. Roditelji Sara i Nauh su ugušeni na Sajmištu, a sestra Sara i zet Zlatko Vajs ubijeni. Tako je ova porodica ugašena. U znak sećanja na ovu porodicu i Josifa predviđen je naziv ulice.Foto:izvor: Milivoje Stanković, Milić na čelu šumadijskih skojevaca, 1986, I – 1 
GORNjA TRNAVA
Potporučnik Dobrica Novaković, pilot potporučnik jugoslovenske kraljevske avijacije koji je učestvovao u odbrani Beograda prilikom bombardovanja 6. aprila 1941. godine.

U sukobu sa daleko nadmoćnijim snagama „Luftvafe“, Dobrica Novaković je izgubio život. Obrazovao se kao pilot u Novom Sadu i Mostaru.Foto izvor:http://udruzenjepvlps.org/piloti-vazduhoplovstva-jugoslovenske-vojske-poginuli-u-aprilskom-ratu/dobricanovakovic_zpsc738c92c/
DONjA ŠATORNjA
Otac i sin. Otac Živka Tomića, Pavle Tomić bio je nosilac Albanske spomenice i učesnik oslobodilačkih ratova Srbije od 1912 do 1918. godine. Njegov sin Živko nastavio je slobodarsku tradiciju kao učesnik Drugog svetskog rata kada je i poginuo, posthumno je postao narodni heroj.

Foto izvor:Miloš N. Jovanović, U krilu Jasenice, 1999. str. 160. 
NATALINCI
Milan Blagojević, rođen je 1905. u Natalincima u opančarskoj porodici, Njegov otac Marko se doselio u Natalince iz susednog Junkovca i osnovao opančarsku radnju. U Prvom svetskom ratu Milan ostaje bez oca Marka koji umire od posledica ranjavanja. Već od ranbe mladosti bio je upućen na težak rad i snalaženje za životnu egzistenciju.

Kao radnik se bavio sindikalnim organizovanjem. God 1925. bio je među osnivačima FK „Heroja“ iz Jajinaca. Isticao se kao aktivista ilegalne KPJ, odlazi u Moskvu gde se obrazuje u Lenjinskoj školi i postaje oficir. Nakon toga je otišao da brani Republiku u Španskom građanskom ratu usled čega je ostao poznat i kao „Španac“. Narodni heroj iz Drugog svetskog rata, bio je patriota koji se istakao u ustaničkim borbama u toku 1941. kada je i poginuo. Bio je predvodnik otpora okupatoru u ovom delu Šumadije i pokretač šumadijskog partizanskog odreda. Foto izvor:https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0:Nh_blagojevic_milan.jpg
PLASKOVAC
Radovan M. Lazarević 1944 – 2017 bio je pilot-avijatičar rodom iz sela Plaskovac. Pohađao je Vazduhoplovnu vojnu akademiju u Zemuniku i Puli u Hrvatskoj u 18 klasi u periodu 1963 – 1966, nakon diplomiranja, čime je stekao zvanje pilota-avijatičara. živeo je i radio u Beogradu. Boravio je i u Libiji gde je radio kao instruktor pilota koji su angažovani u ovoj severnoafričkoj zemlji. Sahranjen je na groblju u Plaskovcu. Stekao je čin potpukovnika. Poznat je i kao Raka Pilot.

Konkurs za sufinansiranje projekata medijskih sadržaja iz budžeta Opštine Topola u 2021. godini,  projekat “Znameniti Topolci”.

Koordinator projekta:Peđa Filipović.

Stručni saradnik i autor profesor Dejan Đurić.

Ostavite odgovor

Top